Categories: ભક્તિ

કેમ હોય છે માળામાં 108 મણકા, શું છે આ પાછળ જોડાયેલી ધાર્મિક અને જ્યોતિષીય માન્યતાઓ?

હિન્દુ ધર્મમાં મંત્ર જાપ માટે જે માળાનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે, તે માળામાં દાણાની સંખ્યા 108 હોય છે. શાસ્ત્રોમાં આ સંખ્યા 108નું અત્યધિક મહત્વ હોય છે. માળામાં 108 જ દાણા કેમ હોય છે, તેમાના પાછળ ઘણીં ધાર્મિક, જ્યોતિષ અને વૈજ્ઞાનિક માન્યતાઓ છે. જાણો આથી જોડાયેલી અલગ-અલગ માન્યતાઓ વિશે..

સૂર્યની કળાનું પ્રતીક છે માળાના દાણા
એક માન્યતા અનુસારસ માળાના 108 દાણા અને સૂર્યની કળાઓનો ઊંડો સંબંધ છે. એક વર્ષમાં સૂર્ય 216000 કળાઓ બદલે છે અને વર્ષમાં બે વાર પોતાની સ્થિતિ પણ બદલે છે. 6 માસ ઉત્તરાયણ રહે છે અને 6 માસ દક્ષિયાન. અંતમાં સૂર્ય 6 માસની એક સ્થિતિમાં 108000 વાર કળાઓ બદલે છે.

આ સંખ્યા 108000થી અંતિમ ત્રણ શૂન્ય હટાવીને માળાના 108 મોતી નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યાં છે. માળાનો એક-એક મોંતી સૂર્યની એક-એક કળાનું પ્રતીક છે. સૂર્ય જ વ્યક્તિને તેજસ્વી બનાવે છે, સમાજમાં માન-સન્માન અપાવે છે. સૂર્ય જ એકમાત્ર સાક્ષાત નિહાળી શકતા દેવતા છે, આ કારણથી સૂર્યની કળાઓના આધારે દાણાની સંખ્યા 108 નિર્ધારિત કરવામાં આવી છે.

માળામાં 108 દાળ રહે છે! આ સંબંધમાં શાસ્ત્રોમાં આપવામાં આવ્યું કે…

ષટ્શતાનિ દિવારાત્રૌ સહસ્ત્રાણ્યેકં વિશાંતિ!
એતત્ સંખ્યાન્તિત મંત્રં જીવો જપતિ સર્વદા!!

આ શ્લોક અનુસાર, એક પૂર્ણ રૂપથી સ્વસ્થ વ્યક્તિ દિવસભરમાં જેટલી વાર શ્વાસ લે છે, તેની સાથે માળાના દાણાની સંખ્યા 108નો સંબંધ છે. સામાન્ય રીતે 24 કલાક એક વ્યક્તિ લગભગ 21600 વાર શ્વાસ લઈ રહ્યો છે. દિવસની 24 કલાકમાંથી 12 કલાક દૈનિક કાર્યોમાં વિતી જાય છે અને બાકી 12 કલાલમાં વ્યક્તિ શ્વાસ લે છે 10800 વાર.

આ સમયમાં દેવી-દેવતાઓનું ધ્યાન કરવું જોઈએ. શાસ્ત્રો અનુસાર, વ્યક્તિને નિત્ય શ્વાસ પર એટલે પૂજન માટે નિર્ધારિત સમય 12 કલાકમાં 10800 વાર ઈશ્વરનું ધ્યાન કરવું જોઈએ, પરંતુ આ સંભવ નથી થઈ શકતું. એટલા માટે 10800 વાર શ્વાસ લેવાની સંખ્યાથી અંતિમ બે શૂન્ય નિકાળીને જાપ માટે 108 સંખ્યા નિર્ધારિત કરવામાં આવી છે. આ જ સંખ્યાના આધાર પર જાપની માળામાં 108 દાણા હોય છે.

108 માટે જ્યોતિષની માન્યતા
જ્યોતિષ અનુસાર, બ્રહ્માંડને 12 ભાગોમાં વિભાજિત કરવામાં આવ્યું છે. આ 12 ભાગોના નામ મેષ, વૃષભ, મિથુન, કર્ક, સિંહ, કન્યા, તુલા, વૃશ્ચિક, ધનુ, મકર, કુંભ અને મીન છે. આ 12 રાશિઓમાં નવ ગ્રહ સૂર્ય, ચંદ્ર, મંગળ, બુધ, ગુરૂ, શુક્ર, શનિ, રાહુ, અને કેતુ વિચરણ કરે છે. અંતમાં ગ્રહોની સંખ્યા 9ના ગુણા કરવામાં આવે છે તો રાશિઓની સંખ્યા 12માં તો સંખ્યા 108 પ્રાપ્ત થઈ જાય છે. માળાના મોંતીની સંખ્યા 108 સંપૂર્ણ બ્રહ્માંડનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.

એક માન્યાતા આ પણ
એક અન્ય માન્યતા અનુસાર, ઋષિઓએ માલામાં 108 દાણા રાખવા પાછળ જ્યોતિષી કારણ જણાવ્યું છે. જ્યોતિષ શાસ્ત્ર અનુસાર કુલ 27 નક્ષત્ર જણાવવામાં આવ્યાં છે. દરેક નક્ષત્રના 4 ચરણ હોય છે અને 27 નક્ષત્રોનું કુલ ચરણ 108 જ હોય છે. માળાના એક- એક દાણા નક્ષત્રના એક-એક ચરણનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.

આ માટે કરવામાં આવે છે માળાનો ઉપયોગ
જે પણ વ્યક્તિ માળાની મદદથી મંત્ર જાપ કરવામાં આવે છે, તેમનાથી મનોકામનો ખૂબ જલ્દી પૂર્ણ થાય છે. માળા સાથે કરવામાં આવેલો જાપ અક્ષય પુણ્ય પ્રદાન કરે છે. મંત્ર જાપ નિર્ધારિત સંખ્યાના આધાર પર કરવામાં આવેલો જાપ શ્રેષ્ઠ રહે છે. આ માટે માળાનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.

Recent Posts

સોમવારની સવાર થતા જ પલટી જશે આ 4 રાશિઓની કિસ્મત, દરેક મનોકામના થશે પૂરી

સોમવાર એટલે કે, ભગવાન ભોળાનાથનો દિવસ. હંમેશા ભગવાન ભોળિયાની પોતાના ભક્તો પર કૃપા બની રહે છે. કારણ કે, તેઓ જ…

April 14, 2021

1 એપ્રિલથી 14 એપ્રિલ સુધી આસમાનની ઉંચાઈ પર રહેશે 5 રાશિઓનું ભાગ્ય, ખુલશે સફળતા અને ઉન્નતિનો નવો માર્ગ

કહેવાય છે કે પરિવર્તન એ સંસારનો નિયમ છે. દરરોજ ગ્રહો મુજબ રાશિમાં પણ પરિવર્તન આવે છે. જેથી દરરોજ રાશિ બદલાવી…

April 2, 2021

7 હજાર ફૂટની ઉંચાઈ પર આવેલું શનિદેવનું અનોખું મંદિર, પાંડવોને કરાવ્યું હતું નિર્માણ, જાણો આ મંદિરમાં..

નવ ગ્રહોમાં સૌથી કઠોર ગણતા શનિદેવને ન્યાયના દેવ કહેવામાં આવે છે. કારણ કે તે લોકોને તેમના કાર્યો અનુસાર સજા કરે…

March 28, 2021

પત્નિની હેવાનિયત, પતિ સૂઈ ગયો, ત્યારે પત્નિએ ગુસ્સામાં આવીને પતિનું ગુપ્તાંગ કાપી નાખ્યું, કારણ જાણીને તમને પણ…

છેલ્લા કેટલાંક સમયથી લગ્ન સંબંધના કારણે થતાં ગુનાઓમાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે. જેમાં કેટલાંક તો વળી એકબીજાનો જીવ લેવા…

March 28, 2021

દેશમાં આ રાજ્યોમાં મોંઘી થઈ વીજળી, જાણો કયાં કેટલા રૂપિયા વધ્યો ભાવ…

'કોરોના સંકટ દરમિયાન ફુગાવાના કારણે સામાન્ય લોકોની કમર તૂટી ગઈ છે. મોંઘવારીનો સામનો કરી રહેલા જાહેર જનતાને વધુ એક મોટો…

March 28, 2021

યમરાજનું ઘર છે સૌરમંડળનો આ ગ્રહ, સૂર્યનો એક ચક્કર પૂરો કરવામાં લાગે છે 248 વર્ષ

પ્લૂટો ગ્રહને 'યમ ગ્રહ' પણ કહેવામાં આવે છે. ખરેખર આ ગ્રહ સાથે ઘણી વિચિત્ર અને રહસ્યમય વસ્તુઓ જોડાયેલી છે. જેના…

March 28, 2021